Midden-Oosten – (dreigend) molest

Wegens de militaire acties van de Verenigde Staten en Israël in Iran vanaf 28 februari 2026, en vice versa aanvallen van Iran op o.a. Amerikaanse doelen in de regio, is op 1 maart 2026 door de Calamiteitencommissie een dreigende calamiteit en een uitkeringsvatbare situatie vastgesteld voor een aantal betrokken bestemmingen in het Midden-Oosten. Het gaat o.a. om bestemmingen in Bahrein, Oman, Israël, Jordanië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten.

Hierdoor kunnen kosten vergoed gaan worden voor o.a. gedwongen langer verblijf van reizigers in bijvoorbeeld de Golfregio, Azië of Oceanië die uit of via de Golfregio naar Nederland zouden terugreizen. Ook werd onder voorwaarden vergoeding mogelijk van de netto meerkosten van vervangende terugreistickets voor terugreizen vanuit – of via –  overstapluchthavens in de Golfregio.

Gewijzigde situatie

De situatie is nu zodanig gewijzigd dat de Nederlandse Rijksoverheid heeft besloten om een repatriëringsactie op te zetten om Nederlanders uit de Golfregio naar Nederland terug te vervoeren. Om het mogelijk te maken dat de kosten van deze repatriëringsvluchten – voor reizigers die onder de garantieregeling van het Calamiteitenfonds in de Golfregio verblijven – door het Calamiteitenfonds kunnen worden gedragen is een aanvullend besluit nodig. Inhoudende een bindende instructie tot repatriëring (als bedoeld in artikel 18 lid 2 van de statuten).

Besluit

De Calamiteitencommissie geeft deelnemers met gestrande reizigers in de Golfregio de bindende instructie deze reizigers te repatriëren op de repatriëringsvluchten die de Rijksoverheid, Verzekeraars en het Calamiteitenfonds op basis van het BBC-convenant (Raamconvenant Bijzondere Bijstand bij een Crisis in het Buitenland) gaan uitvoeren.

Disclaimer

Reizigers die niet onder de garantieregeling van het Calamiteitenfonds in de Golfregio verblijven (omdat ze niet een reis bij een aangesloten reisonderneming hebben geboekt) en in aanmerking willen komen voor repatriëring kunnen zich wenden tot het Ministerie van Buitenlandse Zaken via NederlandWereldwijd.nl.

Dit repatriëringsbesluit ziet niet op reizigers die in Azië of Oceanië verblijven en een terugvlucht hebben via de Golfregio. Deze reizigers dienen contact op te nemen met hun reisorganisatie en zullen eventueel via andere vluchten omgeboekt worden.

Uitvoeringsinstructie
Repatriëring (uit de Golfregio)
Coördinatie vindt plaats door het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Calamiteitenfonds:

• Klanten van aangesloten reisondernemingen dienen via die reisonderneming aangemeld te worden bij het Calamiteitenfonds, via het format dat wordt verspreid. Losse e-mails en afwijkende verzoeken worden niet in behandeling genomen, alleen reizigers opgenomen in het format kunnen worden opgenomen op vluchtlijsten. Reisagenten dienen via de reisorganisator klanten aan te melden, dus bij bemiddeling gaat de aanmelding via de reisorganisator.
• Het Calamiteitenfonds informeert deelnemende reisondernemingen over de vluchtindeling met de bij het fonds bekende contactpersonen. Bel daar niet over, dat verstoort het proces.
• Indeling vindt plaats op basis van beschikbaarheid en op basis van de oorspronkelijke terugvluchtdatum. Over de indeling kan niet worden gecorrespondeerd.
• Het ministerie van Buitenlandse Zaken zorgt voor busvervoer vanaf bepaalde locaties naar de desbetreffende luchthaven. Hier is het Calamiteitenfonds niet bij betrokken, behalve in de informatievoorziening.

Aanvullende instructie ten behoeve van reizigers in Azië en Oceanië waar de terugvlucht niet via het Midden-Oosten kan worden uitgevoerd

Voor het boeken van nieuwe vliegtickets voor de terugreis is geen voorafgaande schriftelijke toestemming van het Calamiteitenfonds meer nodig, mits wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

• de nieuwe tickets worden geboekt in dezelfde boekingsklasse als de oorspronkelijke vlucht.
• de tickets worden geboekt conform de geldende marktprijs van dit moment en deze prijs kan door de reisorganisatie worden onderbouwd;
• de gekozen oplossing is redelijk en financieel gezien de meest passende;

Wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan de reisorganisatie rechtstreeks overgaan tot het boeken van de tickets.

Wegens de militaire acties van de Verenigde Staten en Israël in Iran vanaf 28 februari 2026, en vice versa aanvallen van Iran op o.a. Amerikaanse doelen in de regio, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de reisadviezen van een aantal bestemmingen in de regio Midden-Oosten gewijzigd van kleurcode geel naar kleurcode oranje (en in sommige gevallen rood). Het gaat o.a. om bestemmingen in Bahrein, Oman, Israël, Jordanië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (hierna: Midden-Oosten).

De Calamiteitencommissie heeft voor de dreigende molestsituaties op deze bestemmingen de hierna volgende besluiten genomen:

• Vaststelling van een dreigende calamiteit op 28 februari 2026 voor genoemde bestemmingen in het Midden-Oosten.
• Vaststelling van een uitkeringsvatbare situatie met ingang van 28 februari 2026 voor die delen van (genoemde bestemmingen in) het Midden-Oosten waar aan het fonds deelnemende reisorganisatoren als gevolg van deze dreigende calamiteit niet langer in staat waren hun verplichtingen uit de reisovereenkomst na te komen wegens dreigend gevaar voor de reiziger en/of een aangetaste infrastructuur.
  Aan de hand van de feitelijke situatie zoals deze telkens door de betrokken deelnemende reisorganisatoren wordt gegeven zal door het bureau van het Calamiteitenfonds worden vastgesteld of, en zo ja waar en tot wanneer sprake was van een uitkeringsvatbare situatie.

Disclaimer

Het kan zijn dat dit besluit ook geldt voor landen in het Midden-Oosten die hierboven niet zijn genoemd. Deelnemers die reizigers in een hier niet genoemde bestemming in het Midden-Oosten hebben, en hier reizen aanpassen of afbreken wegens genoemd dreigend molest, kunnen contact opnemen met het Calamiteitenfonds voor nadere informatie.

Het besluit geldt met nadruk niet voor landen die op vrijdag 27 februari 2026 al een oranje of rood reisadvies hadden, zoals Libanon, Irak, Iran en Syrië. Hier was al langer sprake van (dreigend) molest dat dan ook als een ‘risico inherent aan de reis’ moet worden gezien.

Uitvoeringsinstructie
Reisaanpassing (indien mogelijk)
Deelnemers kunnen voor reizen naar Midden-Oosten die op 28 februari 2026 al waren aangevangen en die ter plaatse – als gevolg van de dreigend molestsituatie – niet volgens plan konden worden uitgevoerd de meerkosten van de noodzakelijke reisaanpassingen bij het Calamiteitenfonds claimen. De waarde van de niet geleverde reisonderdelen kan met de uitkering van het fonds worden verrekend.

(Tijdelijke) staking van de reis
Indien reisaanpassing (gewijzigde voortzetting van de reis) niet direct mogelijk bleek en de reis (tijdelijk of definitief) moest worden gestaakt dan heeft de reiziger recht op vergoeding van de niet-genoten dagen. Deze uitkering komt aanvullend op de vergoeding van meerkosten van de noodzakelijke reisaanpassingen aan de reisorganisator.

De reisorganisator keert de vergoeding van de niet-genoten dagen aan de reiziger uit en overlegt aan het Calamiteitenfonds een overzicht van de vergoede bedragen. Hij geeft ook een specificatie van de in de reissom begrepen kosten van vervoer en verblijf.

Het Calamiteitenfonds berekent op basis daarvan het bedrag van de terugbetaling aan de reisorganisator. De waarde van de niet geleverde reisonderdelen kan met de uitkering van het fonds worden verrekend.

Gedwongen langer verblijf
Op sommige bestemmingen in het Midden-Oosten is niet alleen het reisadvies gewijzigd maar werd ook het luchtruim voor kortere of langere tijd gesloten. Er werden vluchten vanaf deze bestemmingen naar Nederland geannuleerd. Klanten die op of kort na 28 februari 2026 vanuit of via het Midden-Oosten zouden terugvliegen konden mogelijk geen gebruik maken van de geboekte terugvlucht. De kosten voor het gedwongen langer verblijf in hotelaccommodatie in afwachting van uitvoering van een geboekte terugvlucht zijn onder voorwaarden vergoedbaar:

Deze voorwaarden zijn:

• De vlucht is onderdeel van de gesloten reisovereenkomst (pakketreis);
• Het hotel waarin de klant na afloop van de geboekte reisperiode wordt opgevangen is zo mogelijk qua aard en prijsniveau vergelijkbaar met de geboekte accommodatie en wordt niet door een luchtvaartmaatschappij vergoed.
  Is dit niet het geval – bijvoorbeeld wegens schaarste – dan vergoeden wij de hotelkosten maximaal op basis van het geboekte prijsniveau conform de oorspronkelijke boeking;
• De nieuwe vlucht moet op de kortst mogelijke termijn worden uitgevoerd in dezelfde klasse welke oorspronkelijk was geboekt.
• Bij het indienen van een claim voor extra kosten van gedwongen langer verblijf moet worden aangetoond dat aan al deze voorwaarden wordt voldaan. Eventuele refunds op accommodatie en of niet uitgevoerde vluchten dienen met het Calamiteitenfonds verrekend te worden.

Reizigers vanuit Azië (en Oceanië) die via het Midden-Oosten een vlucht hebben naar Nederland

Bovenstaande paragraaf over gedwongen langer verblijf geldt ook voor reizigers die uit Azië en Oceanië via bestemmingen in het Midden-Oosten naar Nederland zouden vliegen. Deze reizigers kunnen het beste pas via het Midden-Oosten terugvliegen zodra er – via de reisorganisator – weer mogelijkheden zijn om terug te vliegen. De kosten van langer verblijf in Azië en Oceanië worden dan onder dezelfde voorwaarden vergoed.

Repatriëring
Het reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is voor een aantal bestemmingen in Midden-Oosten op 28 februari 2026 van kleurcode (groen of) geel naar kleurcode oranje gegaan. Onmiddellijke repatriëring is vanwege het gesloten luchtruim in de meeste gevallen niet mogelijk en kan alleen in overleg met de reisorganisator. Een terugreis naar Nederland zal per bestemming verschillen. Deze keuze is afhankelijk van factoren als:

• De lengte van de resterend geboekte reisperiode (tot de geboekte terugreisdatum);
• De beschikbaarheid van vluchtcapaciteit (open luchtruim);
• de mogelijkheid voor reizigers om die tussentijd op een veilige plek door te brengen.
  
  

De kosten van repatriëring (dus afwijkend van de oorspronkelijke terugvlucht) worden alleen vergoed na verkregen voorafgaande schriftelijke toestemming van het Calamiteitenfonds indien er een vervangende vlucht in een duurdere boekingsklasse wordt geboekt en of de meerprijs van de terugvlucht meer dan 50% afwijkt van de oorspronkelijke vlucht.
De reisorganisator dient in deze gevallen dan eerst met het Calamiteitenfonds te overleggen. Kosten die ontstaan door aangepaste terugvluchten die in dezelfde boekingsklasse worden gedaan en of niet meer dan 50% afwijken van de tarieven van de oorspronkelijke terugvlucht hoeven niet vooraf afgestemd te worden. Kosten gemaakt zonder toestemming van het Calamiteitenfonds worden niet vergoed. Er wordt onderzocht of er vluchten gezamenlijk met elkaar worden uitgevoerd. Deze informatie zal dan met de betreffende reisorganisatie worden gedeeld.

Niet aangevangen reizen
Voor reizen met een vertrekdatum vanaf 28 februari 2026 geldt dat de (gevolgen van) de dreigende molestsituaties op genoemde bestemmingen in het Midden-Oosten bij deelnemers verondersteld worden bekend te zijn.

De gevolgen van deze dreigend molestsituatie vormen dan geen onverwachte en onvoorziene gebeurtenis meer die zich pas tijdens de reis manifesteert. Het is voor aanvang van de reis bekend. Het Calamiteitenfonds geeft hiervoor geen dekking.

De deelnemer is dan zelf voor de (correcte) uitvoering van de reisovereenkomst aansprakelijk.